You are here

Gebruik van antibiotica

Wat is een antibioticum?

Een antibioticum is een geneesmiddel dat we gebruiken om bacteriële infecties te behandelen. Het werkt alleen tegen bacteriën en heeft dus geen enkel effect op virussen, gisten of schimmels. Antibiotica redden vaak levens, maar even vaak worden ze nutteloos gebruikt.

Gebruik antibiotica zo weinig mogelijk

Wanneer we bacteriën blootstellen aan antibiotica creëren we ook resistentievorming. Dat gebeurt als volgt. Bacteriën delen heel snel. Bij elke deling overschrijven ze daarbij hun genetisch materiaal. Fouten tijdens dat overschrijven kunnen nadelig zijn voor de bacterie, maar in sommige gevallen kan zo’n mutatie ook een voordeel opleveren. Zo kan een bacterie resistent worden tegen antibiotica.

Een bijkomend probleem is dat bacteriën zo’n verworven resistentiemechanisme vrij gemakkelijk kunnen doorgeven aan andere bacteriën. Als een bacterie resistent wordt tegen zowat alle antibiotica, dan noemen we dat een superbacterie. Een dergelijke kiem kunnen we dan nog maar amper of zelfs helemaal niet meer behandelen.

Vandaar dat huisartsen en specialisten goed moeten inschatten of antibiotica wel nodig zijn. Vaak willen mensen antibiotica voorgeschreven krijgen omdat ze denken dat ze dan vlugger genezen. Tegen virale aandoeningen zoals een verkoudheid of griep helpen antibiotica echter helemaal niet.

Volg de voorgeschreven dosis

Neem de dosis antibiotica in die de arts u voorschrijft. Vraag dus altijd na hoeveel u per dag moet innemen en hoeveel dagen. Een te lage dosis gebruiken of langer dan nodig antibiotica blijven nemen (‘het doosje uitnemen’), werkt resistentievorming in de hand.

Combineer niet met alcohol

Antibiotica en alcohol hebben een aantal gelijkaardige ongewenste effecten, zoals maaglast, diarree en duizeligheid. Als u beide combineert kan dat leiden tot meer uitgesproken klachten. Er zijn ook antibiotica die u echt niet met alcohol mag combineren. Als u bijvoorbeeld Tinidazole, Metronidazole of Co-Trimoxazole combineert met alcohol, dan zijn zwaardere effecten mogelijk, zoals braken, felle hoofdpijn of zelfs hartklachten.

Info: dr. Steven Vervaeke, klinisch bioloog, Ardolab AZ Delta, 25 juni 2014